Czyste Powietrze po zmianach. Większe wsparcie i łatwiejszy dostęp od 20 lipca

Od 20 lipca 2026 r. w programie Czyste Powietrze zaczną obowiązywać rozwiązania, które mają ułatwić mieszkańcom sięganie po dotacje, zwiększyć opłacalność termomodernizacji i dać więcej czasu na wykonanie prac. Zmiany obejmą m.in. właścicieli domów, którzy dotąd nie spełniali wszystkich warunków wejścia do programu, a także osoby korzystające z prefinansowania.

Najmocniej wybrzmiewają trzy liczby: dodatkowe 10% wsparcia na wybrane prace, wydłużenie terminu realizacji zaliczkowanych inwestycji z 120 do 180 dni oraz ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych działających w gminach. To właśnie te elementy mają bezpośrednio przełożyć się na łatwiejszy start i sprawniejsze rozliczanie inwestycji.

Łatwiejszy dostęp do dotacji dla nowych właścicieli domów

Jedną z najważniejszych zmian jest złagodzenie zasady, zgodnie z którą nieruchomość trzeba było posiadać przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca program otworzy się także na osoby, które nabyły dom przez zasiedzenie, a także na właścicieli lub współwłaścicieli posiadających nieruchomość od co najmniej roku, jeśli kupili lub otrzymali w darowiźnie od rodziców albo dziadków minimum 50 proc. udziałów.

W praktyce oznacza to szerszy dostęp do wsparcia dla tych, którzy przejmują starsze budynki wymagające ocieplenia, wymiany stolarki czy innych działań ograniczających straty ciepła. Zmiana ma pomóc szczególnie tam, gdzie potrzebna jest szybka modernizacja domu po zmianie właściciela, ale dotychczasowe reguły blokowały możliwość uzyskania pieniędzy z programu.

Wyższe kwoty na termomodernizację i więcej czasu na rozliczenie

W odpowiedzi na wzrost kosztów inwestycji zwiększono maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na ocieplenie przegród budowlanych oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Nowe stawki obejmują m.in. ocieplenie ścian do 275 zł/m², stolarkę okienną do 1320 zł/m² oraz stolarkę drzwiową do 2750 zł/m² w najwyższym poziomie dofinansowania. Analogiczne podwyżki mają objąć także podstawowy i podwyższony poziom wsparcia.

Program daje też więcej czasu na realizację robót objętych zaliczką. Beneficjenci korzystający z prefinansowania będą mieli na to nie 120, lecz 180 dni. Z rozwiązania skorzystają również osoby, które mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025 r., pod warunkiem zmiany zawartej umowy. Dla wielu rodzin może to oznaczać większy komfort organizacyjny i mniej presji przy prowadzeniu prac.

Uproszczone formalności i nowe zasady dla źródeł ciepła

Zmiany dotyczą także dokumentów potrzebnych do rozliczenia inwestycji. Potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale też osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Ma to przyspieszyć formalności i ułatwić zamknięcie całej procedury po wykonaniu prac.

Pakiet obejmuje również możliwość przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Doprecyzowano też zasady przyznawania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej. Z kolei po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program przestanie wspierać ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła.

• nowe wyjątki od zasady 3 lat własności,
• dodatkowe 10% wsparcia na wybrane prace termomodernizacyjne,
• wydłużenie terminu rozliczenia zaliczki z 120 do 180 dni,
• szersze grono osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac,
• koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła po 2026 r.

Dlaczego ta zmiana jest ważna dla mieszkańców regionu

Czyste Powietrze od lat pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wspierających właścicieli domów jednorodzinnych w modernizacji budynków. Dla lokalnych społeczności oznacza to realny wpływ na jakość powietrza, koszty ogrzewania i standard życia w starszej zabudowie, której w wielu gminach nie brakuje. Im prostszy dostęp do dopłat, tym większa szansa, że inwestycje będą podejmowane szybciej i na większą skalę.

Znaczenie programu podkreśla też skala jego wykorzystania. Od startu zawarto już 971 tys. umów, zakończono ponad 645 tys. inwestycji, a łączna wartość wypłat sięgnęła prawie 22 mld zł. W nowej odsłonie, obowiązującej od 31 marca 2025 r., przyjęto 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów na 3,3 mld zł. Program finansowany z budżetem 10 mld zł działa przy wsparciu samorządów, w tym ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych i ponad 1,4 tys. gmin-operatorów.

Program po reformie i kolejne plany

Władze NFOŚiGW przekonują, że ubiegłoroczna reforma ograniczyła nadużycia i poprawiła jakość inwestycji. Teraz do programu trafia kolejny pakiet ułatwień, a równolegle analizowane są następne rozwiązania, w tym bon na audyt energetyczny, który ma zostać poddany dodatkowym konsultacjom z samorządami i partnerami programu.

Bez zmian pozostają fundamenty reformy z 31 marca 2025 r.: obowiązkowy audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”, brak dofinansowania do kotłów gazowych oraz dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe. To właśnie na tym ma opierać się dalszy rozwój programu, który od 2018 r. pozostaje największym w historii Polski wsparciem termomodernizacji domów jednorodzinnych.

Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie rachunki.

Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW

Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu.

Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW

Informacje przekazał NFOŚiGW.